De woelige stilte

De tocht zelf naar onze maandelijkse stilte-afspraak is voor mij al een onderdeel van het verstillingsproces. Eens ik in Wetteren de snelweg verlaten heb, slinger ik me door het heuvelachtig landschap van Zottegem en Geraardsbergen. Zelfs het hemelse Hemelveerdegem ligt op mijn route. Je zou voor minder in een poëtische stemming komen. Mijn autotocht eindigt in het smalle steegje voor de deur van het Rosario.

Hier begint het tweede deel van de tocht: de reis naar binnen.

Voor we in de stilte gaan, is er eerst tijd en ruimte om te luisteren naar wat ons de afgelopen tijd heeft beziggehouden. Zo kon ik kennis maken met drie nieuwkomers. (De vorige stilte afspraak heb ik namelijk gemist door een geknelde rugzenuw.) In principe is ons groepje nu 9 man en 2 vrouwen sterk. 8 ervan waren present.

Blijkt dat sommigen een mentaal uiterst turbulente tijd doormaken. Waarbij ze voor de aartsmoeilijke keuze staan: hou ik me schuil tot deze storm uitgeraasd is of moet ik meteen veiliger oorden opzoeken? Anderen worstelen er mee dat het moeilijk lukt om de stilte te integreren in de hectiek van elke dag. Waardoor ze af en toe hun eigen grenzen overschrijden en ongewild de mensen kwetsen die hen dierbaar zijn.

Drie poorten

Geïnspireerd door Eckhart Tolle stelde onze meditatiebegeleider voor om vandaag drie mogelijke poorten te onderzoeken om tot verdieping te komen. Om dan vanuit die verdieping te kijken naar wat er omgaat in ons binnenste.

De eerste poort is het lichaam.

Niet enkel de buitenkant maar ook de binnenkant. Door bijvoorbeeld met nieuwsgierige aandacht naar de binnenkant van mijn handen te kijken, besefte ik hoe mijn kloppende hart er voor zorgt dat zelfs de topjes van mijn vingers ononderbroken gevoed worden met zuurstofrijk bloed. Ik zag in mijn verbeelding een voedende levensstroom die ontspringt in mijn hart en die zich vertakt in mijn hand, zoals de delta van de Nijl. Ik was me intens bewust van de levensenergie in mijn hand.

De tweede poort is de stilte.

Daarvoor is het Rosario natuurlijk een gedroomde plek. Behalve het tsjilpen van de vogels, het koeren van de duiven en de klok van het dorpskerkje heerst er een bijna tastbare stilte op deze plek. Het was vooral de bedoeling om de stilte te verkennen die onder alle geluid schuilt. Want zonder de stilte als drager is er geen geluid.

De derde poort is de aanvaarding.

Dit is de bereidheid om los te laten en te zijn bij wat zich van moment tot moment aandient in onze geest, zonder het af te wijzen of er aan te hechten.

Toen we dan gingen zitten om de stiltedag te starten, had ik het gevoel dat ik aan de oever van een immense oceaan zat. Ik ervoer een diepe vreugde omdat ik de komende zes uur ongestoord in die oceaan kon gaan duiken. Geen scuba diving, maar mind diving.

Tot mijn geest begon te woelen.

De draaikolken van het denken zorgden voor een verraderlijke onderstroom die er keer op keer in slaagde om mijn opmerkzame aandacht mee te zuigen. Telkens ik dit opmerkte bracht ik mijn aandacht terug naar het voelen van de levensenergie in mijn lichaam. En hoe scherper dit gevoel werd in mijn aandacht, hoe meer ik ook de stilte kon ervaren. Het ene vloeide naadloos over in het andere. Dat voelen van de stilte werd op den duur zo intens dat het leek alsof mijn lichaam verdampte in die immense ruimte, zoals een klontje suiker in een warm kopje thee. Of zoals de bloesem van de appelboom door de wind verstuift in de weidsheid van het landschap. In die “verruiming” van mijn zijn was er ook  overdadig veel ruimte voor aanvaarding, waardoor het woelen van mijn geest langzaam luwde.

En dan steekt bijna onvermijdelijk het verlangen de kop op: ik wil dat dit blijft duren. Toen de belletjes het einde van de stiltedag aankondigden, dacht ik even “jammer dat het voorbij is”, tot ik in een flits besefte: dit hoeft niet voorbij te zijn. Ik kan op elk moment die drie poorten betreden. Misschien niet zo intens zoals ik nu heb ervaren in de ideale context van het Rosario. Maar zelfs als in het leven van elke dag de grote poorten maar kleine luikjes zijn –of zelfs maar nietige spiongaatjes- dan nog loont het de moeite om even stil te staan en er door te kijken.

Met deze bedenking reed ik terug naar Gent. Deze keer niet langs Hemelveerdeghem, want een verwarrende wegomlegging zorgde ervoor dat ik flink verloren reed en uiteindelijk pas in Erpe-Mere op de snelweg terechtkwam. Wat nog maar eens bewijst: wat ’s morgens nog een evidente lijkt, is dat ’s avonds al lang niet meer.

Wat kan jij vandaag loslaten?

Wij zijn geneigd het leven te bekijken als een cumulatief proces, een proces van steeds meer; van bijbouwen, ophopen, verzamelen…. Wat we verwerven (bezittingen, status, relaties..) beschouwen we als onaantastbare "verworven rechten".

Zou het kunnen dat precies dit hechten, dit niet durven loslaten de bron is van veel pijn en verdriet?

Bomen zeggen toch ook niet: dit zijn MIJN bladeren, daar heb IK hard voor gewerkt, die wil IK behouden. Dit zijn MIJN verworven rechten! Of zegt de zee bij vloed: dit is MIJN strand, dit heb Ik door hard werken veroverd. Dit is MIJN verworven recht!

De boom laat de bladeren los in de herfst en de zee trekt zich bij eb moeiteloos terug van het strand. De boom weet: dit zijn niet MIJN bladeren, de zee weet: di is niet MIJN strand.

In IK en MIJN zit de pijn. 

Wat ons onderscheid van de boom en de zee? Onze denkende geest. Die dreigt ten onder te gaan aan een CO-vergiftiging: de drang om te Controleren en te Oordelen.

Stap af van het louter cumulatief denken. De natuur is een cyclisch proces, van seizoenen,  van eb en vloed, van geboorte en dood. Je leven komt voort uit die natuur, dus is het een illusie te denken dat jij ontsnapt aan deze cyclus.

Door te kijken wat verlies, loslaten, aanvaarden  met je doet geef je het leven de ruimte om tot volle wasdom te komen. Dat is de wijsheid van de ezel: IAA: Inzicht door Aandacht en Aanvaarding.

Wat kan jij vandaag loslaten om je leven te verrijken? 

Jawel: rijker worden door af te staan.
Het kan iets heel simpel zijn: je prioriteitenlijstje? je boosheid op een collega? Je neiging om meteen een oordeel te vellen?

Probeer het eens en kijk wat er van binnen in je gebeurt. Het kan verlossend werken maar het kan evengoed zorgen voor extra frustratie, onrust.

In dat laatste geval: doe de 3 x 10 oefening.

- 1. Klem gedurende 10 tellen je vuisten samen en duw je kaken op mekaar.
- 2. Voel gedurende 10 tellen de spanning en het trillen van je spieren.
- 3. Tel nu langzaam terug van 10 naar nul terwijl jij je vuisten loslaat en je mond laat open vallen: voel je hoe de spanning wegvloeit uit je handen, uit je kaken?

Jij bent als de boom die zijn bladeren laat gaan, als de zee die het strand weer loslaat.

De schaduwen in de grot

Ik heb de gewoonte om zo vaak als mogelijk de dag te beginnen met een kort 'breviermoment.' Dan blader ik in één van de vele boekjes  die her en der in huis rondslingeren, sla het op een willekeurige pagina open en lees wat het toeval me aanbiedt. Vandaag was dat een boekje van Eckhart Tolle: 'Eén met alle leven'. Het bevat een serie inspirerende teksten uit zijn boek 'Een nieuwe aarde'

Dit is de zin die mij trof: "Wat is de relatie tussen bewust zijn en denken? Bewust zijn is de ruimte waarin het denken bestaat wanneer die ruimte zich bewust geworden is van zichzelf."

'Wanneer die ruimte zich bewust geworden is van zichzelf?' Wie is dan die 'zichzelf' die zich bewust geworden is? Het lijkt een cirkelredenering. En toch ervaar ik in mijn meditatiesessies dat het gebeurt. Ik voel/ervaar dat ik langzaam loskom van de gedachten en emoties, dat er geleidelijk meer ruimte ontstaat tussen mij en die emoties en gedachten, dat die ruimte steeds weidser, onbegrensder wordt.

Ik ben als het ware uit de gedachte, uit de emotie gestapt om ze van op een afstand te bekijken. Zou het dit zijn dat Plato bedoelde met zijn grot-analogie? Dat we niet langer gefixeerd zijn op de schaduwen op de rotswand, maar dat we de blik richten naar de opening in de grot, waar de zon schijnt die de schaduwen zichtbaar maakt?

Het bewustzijn blijft een boeiend mysterie, zowel voor filosofen als voor wetenschappers. Zelf heb ik er tientallen jaren nooit bij stilgestaan. Zoals wellicht de meeste mensen. Het  is pas sinds ik regelmatiger ben gaan mediteren dat ik besef dat het zich bewust worden van het bewustzijn (jawel, hier is de cirkelredenering opnieuw) een transformatieproces is dat een impact heeft op de manier waarop je in het leven staat, dus op je totale zijn.

Net het feit dat het bewustzijn niet logisch te vatten is, maakt de zoektocht ernaar zo boeiend. Telkens opnieuw is er een kans dat je een nieuw perspectief, een nieuwe dimensie ontdekt. Je kijkt met nieuwe ogen naar een  (schijnbaar) bekend landschap.

Na het lezen van het tekstje begon ik te mediteren. En geleidelijk aan werd ik me bewust van de  uitgestrektheid, de grenzeloosheid van mijn bewustzijn. Ik kon die weidsheid zelfs lichamelijk ervaren. Wat een bevrijdend gevoel om een nieuwe dag te beginnen.

Mijn agenda geeft me dan wel de indruk dat ik weet wat er vandaag op me af komt, toch is dit een valse zekerheid. Zo hadden  onze buren, vijf jaar geleden, op 11 november, ook niet in hun agenda staan dat hun dochter Emilie die dag, samen met twee andere medestudentes,  met haar fiets van de weg zou gemaaid worden door een beschonken snelheidsduivel. Gelukkig zijn Emilie's ouders er in geslaagd om hun blik af te wenden van de schaduwen op de rotswand en hebben ze deze zinloze dood getransformeerd tot een positief project. Door hun verdriet (dat er ongetwijfeld nog altijd is, wellicht nooit zal weggaan) ruimte te geven is het leven weer dragelijk geworden.

 Kijk maar eens op http://www.fondsemilieleus.be

FACEbook vervangen door SOULbook?

Vandaag inspirerend stukje gelezen in De Morgen van Fernand Van Damme, student internationale politiek. Jonge man met veel levenswijsheid.

Hij legt de vinger op de rotte plek in onze samenleving: die verslavende drang naar meer, genieten, top, de anderen overtroeven. Een vernietigende drang die gretig gevoed wordt door Facebook & andere media. Alles is competitie: van komen eten, over sterren op de dansvloer tot politieke debatten en sportwedstrijden.

Misschien zijn de vele valpartijen in de wielerwedstrijden één van de vele signalen van hoe een bende, voor de rest gezonde, intelligentie mannen, verblind door hun competitiedrang niets of niemand nog ontzien. Als een woeste horde stormen ze vooruit, want er is er maar één die met de bloemen (en vooral de eer) mag pronken op het altaar van de Sportgod.

Is Facebook niet begonnen als een digitale schandpaal waarmee Sückerberg wraak wou nemen op zijn medestudenten en vooral studentes? Het oorspronkelijke beoordelingscriterium was je uiterlijk, je smoel. Het heet dan ook FACEbook en niet SOULbook, want het is als een fonkelende vitrine in een hoerenbuurt, waar alles draait om uiterlijk vertoon en waar de diepere pijn, de angsten en de onzekerheden van de ziel vakkundig weggemoffeld worden. En er komen steeds meer dergelijke egovoedende vitrines bij op de digitale snelweg. Twitter is nog zo'n mooi voorbeeld. Tussen de vele waardeloze communicatiekeutels vind ik maar heel zelden een inspirerend, bemoedigend bericht.

Mensen weten blijkbaar meer over de vreugde en het verdriet van Frank, Simonneke, Peggy en consorten (allemaal even fictieve figuren als Roodkapje of Sneeuwwitje) dan van hun eigen huisgenoten, vrienden of collega's.

Eén internet- en TV-loze avond per week zou al wonderen kunnen doen om de communicatie van ziel tot ziel te voeden. Want de ziel bereik je best in een kader van rust, stilte en vertrouwen waarbij je de andere lijfelijk ontmoet: het timbre van zijn stem kan horen, de aarzeling in de woordenstroom, de vochtige blik in de ogen... Daarom wellicht is een SOULbook op internet geen goed idee.

Uit mijn ervaring als vrijwilliger bij Tele-onthaal weet ik dat de online chatsessies vaak moeilijker verliepen dan de telefonische gesprekken. Omdat aan de telefoon het uiterlijk van de persoon helemaal wegvalt, ontdek je de rijke inhoud van het stemgeluid: leeftijd, geslacht, blij, droevig, fluisterend of stil…

Geef toe: geen onmogelijke opgave, één avond per week geen tv of internet. Toch besef ik dat dit een naïeve droom is. Het verslavende effect van de egovitrines en de vernuftige plotwendingen in de soaps zijn daarvoor te sterk. Maar als een dergelijke minieme gedragsverandering al niet haalbaar is, hoe moeilijk zal het dan niet zijn om de opwarming van de aarde te voorkomen? Mijn optimistisch geloof in de maakbaarheid van de mens prikkelt mij om te geloven dat we het tij nog kunnen keren. Maar het besef dat een optimist soms een slecht geïnformeerde pessimist is, maakt me droevig.

3 vragen die het verschil maken

Gisteren ben ik in de sfeervolle Gentse boekhandel Limerick nog eens gaan luisteren naar Jan Bossuyt. In een dialoog met zijn uitgever Laurence Verwee, bracht Jan een getuigenis over het totstandkomen van zijn nieuwste boek 'De haalbare utopie'.

Ik ben altijd weer ontroerd door Jan's schuchtere, ietwat onhandige maar o zo authentieke vertelstijl. Ik bewonder de gedrevenheid, die neigt naar West-Vlaamse koppigheid, waarmee hij ons telkens weer uitnodigt om onze remmende overtuigingen te overstijgen en zo een transformatieproces op gang te brengen, waardoor we het verschil kunnen maken in deze wereld

Uit vroegere gesprekken met Jan zijn mij drie kernvragen bijgebleven:
1. Waar dromen we van? Waar willen we uitkomen?
2. Hoe kunnen we daar komen? Wat is daar voor nodig?
3. Wat kan ik daar aan doen? Hoe kan ik het verschil maken?

Zoals de vorming van stalactieten is het een langzaam proces. Druppel voor druppel, dialoog na dialoog werkt Jan aan de haalbare utopie: de bewustwording dat wij het verschil kunnen maken.
Dank je, Jan.

Zijn boek is te koop bij yinbooks
http://yinbooks.be

Ik heb in mijn leven al veel leermeesters ontmoet.

Er zijn de leermeters die mijn professionele groei hebben beïnvloed en zij die mijn persoonlijke groei hebben beïnvloed. Hoewel er niet echt een duidelijke scheidingslijn is tussen de beide groepen.

Passie voor economie
Gaston Froment, mijn leraar economie in de humaniora, heeft mijn interesse gewekt voor economie. Ik vond het verhelderend te beseffen dat de economische kringloop bepalend is voor de armoede of rijkdom van een land en zijn inwoners. Vooral het pleidooi van de Nederlandse Nobelprijswinnaar economie, prof. Jan Tinbergen en zijn Rechtvaardige Internationale Orde sprak mij bijzonder aan. Ik droomde van een loopbaan als ontwikkelingshelper;

Mijn leraar muziek en turnen, broeder Flor, maakte me via de Bouworde bewust dat het werken aan een rechtvaardige wereld begint in je eigen omgeving. Op woensdag- en zaterdagnamiddag was ik actief met de Tele-Bouworde, in de Gentse achterbuurten. In de vakanties deden we bouwkampen in België, Duitsland en Joegoslavië.

Passie voor marketing
Later kwamen dan prof.dr. Jos Van Acker en prof.dr. Jacques de Rijcke in mijn leven. Zij wakkerden mijn interesse aan voor marketing en in het bijzonder de psychologie van het consumentengedrag. Zij boden me een job als wetenschappelijk medewerker, waardoor ik niet alleen een post-graduaat in de marketing kon halen, ik kon me ook verder verdiepen in de non-profit marketing.

Via de non-profit marketing kwam ik bij Test-Aankoop terecht. Daar kreeg ik een ruim budget om me verder te bekwamen. Zo ontdekte ik Siegfried Vögele tijdens het Internationaal Direct Marketing Symposium in Montreux. Zijn tweedaagse Dialoog Marketing workshop was een bestseller van Helsinki tot Milaan. In 1986 startten we met enkele vrienden de Vlaamse Direct Marketing Vereniging. Als kersverse vereniging, zonder financiële middelen, namen we het risico om de workshop met Siegfried Vögele (die toen 12.000 Sfr vroeg, later werd dat 20.000 Sfr)) te organiseren in Genval. Een schot in de roos. Met de opbrengsten konden we de DM vereniging verder uitbouwen en Ad Van Poppel inhuren om een eigen DM magazine te starten (InDirect).

Passie voor direct marketing
In 1988 besliste ik om mijn job in het reclamebureau BBDO Direct vaarwel te zeggen om in de voetsporen te treden van Siegfried. Ik kreeg de kans om hem te filmen en te observeren tijdens zijn meer uitvoerige workshops in Duitsland.  Het Direct Marketing Know-How Institute (DMKI) was geboren. Mijn Nederlanse collega Rob Woelinga startte, eveneens onder invloed van Siegfried, het Instituut voor Direct Marketing Kennis (IDMK) in Nederland.

Siegfried nodigde me ook uit om gastcollege's te geven in zijn programma's aan de Maximilian universiteit en de Bayerische Akademie der Werbung in München. Toen Siegfried in 1996 stopte met zijn openbare seminars nam ik het van hem over in Belgi e. In Duitsland verkocht Siegfried zijn naam en knowhow aan Deutsche Post. Het Siegfried Vögele Institut (SVI) is ondergebracht in de statige gebouwen van een voormalig privé-sanatorium in het residentiële Köningstein, vlakbij Frankfurt. Ik was er enkele keren op bezoek. Het is een prestige project waar Deutsche Post ongetwijfeld flink wat centen aan toelegt. Deutsche Post gebruikt het SVI niet alleen als een merknaam om opleidingen te verkopen, het is ook een onderzoekscentrum om de positie van het medium direct mail in de marketing communicatiemix te verdedigen én indirect een prospectiekanaal.

Einde van een tijdperk
Op 18 maart is Siegfried overleden in een ziekenhuis in München, aan de complicaties van een hersentrombose. Hij was 82 jaar. Zijn dood markeert het einde van een tijdperk voor veel "klassieke" direct marketeers. Hoewel de principes van zijn Dialoog Methode ook nu nog toepasbaar zijn op de online media. Vorige week nog, in de workshop over webconversie hoorde ik Karl Gillis tientallen praktische tips geven die voor een Vögele-adept zeer vertrouwd in de oren klinken.

De kracht van Siegfried was zijn scherpe, analytische geest, zijn grote pedagogische talent en zijn sluw zakelijk inzicht. Hij behield altijd een zekere afstand met zijn cursisten, wat zijn imago als "verheven professor" versterkte.
In zijn streven naar precisie en perfectie was hij in de dagelijkse omgang soms zeer streng en veeleisend. Maar is dat niet een kenmerk van alle grootmeesters, of ze nu Toon Hermans of Steve Jobs heten?

Het strikjes moment

Ik vind het fijn om net voor het slapengaan even kort mijn dag te overlopen om op zoek te gaan naar de kleine, schijnbaar banale dingen waar ik dankbaar voor ben. Die momenten herbeleef ik dan even in mijn verbeelding. Ik stop ze vervolgens in een kleurrijk geschenkdoosje (soms rood, soms geel) dat ik afsluit met een dankbaarheidsstrik.

Gisteren was dat bijvoorbeeld het beeld van onze kleindochter Sookie (2,5 jaar) die met haar speelgoed telefoon een imaginair gesprek voert met haar mama. Met een ernstig  gezicht  luistert ze naar en praat ze met een stem aan de andere kant van de lijn die er niet is. De kracht van de kinderlijke fantasie. Het lijkt net echt.
Ik geef toe: de momenten met de kleinkinderen zijn (meestal) dankbaarheidshoogdagen. Maar ook op een doorsnee dag  is de vluchtige kus van mijn vrouw bij het ontwaken iets waar ik 's avonds met dankbaarheid aan terug denk.

Om mij er aan deze waardevolle oefening te herinneren heb ik op mijn nachtkastje een klein geschenkdoosje met strik gezet.

Natuurlijk zijn er van die dagen waarop de dankbaarheidsmomenten ondergesneeuwd worden door tegenslag, pech of verdriet. Toch heb ik geleerd dat, als ik blijf graven en zoeken, met de moed van een Sint-Bernard hond, er onder de sneeuw altijd iets te vinden is waar ik dankbaar voor ben. Al was het maar het feit dat ik nog de helderheid van geest heb om bewust te zoeken. Want met de verdoofde Alzheimerblik van mijn moeder is zelfs dat zoeken niet meer mogelijk.